Uzun Süre Oturarak Çalışma Alışkanlığının Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Masa başı işlerde gün, farkında olmadan sekiz-on saatlik bir oturmaya dönüşüyor. Oturmak elbette gerekli: odaklanmayı kolaylaştırıyor, ince işlerde el kontrolünü artırıyor. Sorun oturmanın kendisi değil, hiç ara verilmeden saatlerce aynı pozisyonda kalmak.

Oturarak Çalışmanın Faydaları

Birinci fayda odaklanma. Sabit ve destekli bir pozisyonda uzun süreli zihinsel iş yapmak, ayakta durmaya göre daha az enerji tüketir; dikkat dağılması azalır.

İkincisi hassas işlerde kontrol. Yazı yazmak, tasarım yapmak, laboratuvar ve montaj işleri gibi el hassasiyeti gerektiren görevlerde oturmak titremeyi azaltır ve doğruluğu artırır.

Üçüncüsü bacak ve dolaşım yükünün hafiflemesi. Bütün gün ayakta çalışanlarda varis, ayak ağrısı ve bel yorgunluğu daha sık görülür. Oturmak, bu yükü belirli aralıklarla ortadan kaldırır.

Dördüncüsü ergonomik kurulum imkânı. Doğru ayarlanmış bir sandalye, masa ve monitör düzeni, boyun ve bel için ayakta çalışmadan daha iyi bir destek sağlar. Buradaki asıl mesele farkındalıktır; Bitiren 7 Görünmez Alışkanlık örneğinde olduğu gibi, en çok zararı fark edilmeden tekrarlanan küçük davranışlar verir.

Zararları ve Dikkat Edilecek Noktalar

Birinci sorun metabolik yavaşlama. Uzun süre hareketsiz kalmak, kaslardaki şeker ve yağ kullanımını düşürür. Günde uzun saatler oturanlarda tip 2 diyabet, obezite ve kalp-damar hastalığı riski, düzenli spor yapılsa bile artar.

İkincisi bel ve boyun. Oturur pozisyonda bel omurlarına binen basınç ayakta durmaya göre daha yüksektir. Öne eğik boyun duruşu ise omuz ve boyun kaslarında kronik ağrıya yol açar.

Üçüncüsü dolaşım. Uzun süre kıpırdamadan oturmak, bacak toplardamarlarında kan akışını yavaşlatır; uzun uçuşlarda ve masa başında derin ven trombozu riski bilinen bir tablodur.

Bir de göz ve el bilekleri var: ekrana kesintisiz bakmak göz kuruluğu ve yorgunluğu yapar, yanlış klavye yüksekliği karpal tünel şikâyetlerini tetikler. Öğle yemeğini masada yemek, günün tek hareket fırsatını da ortadan kaldırır.

Nasıl Çalışmalı?

Her 30-45 dakikada bir kalkın; iki-üç dakikalık ayakta durma ve yürüme, oturmanın metabolik etkisini belirgin biçimde azaltır. Telefon görüşmelerini ayakta yapmak pratik bir yöntemdir.

Sandalyeyi ayaklarınız yere tam basacak, dizler kalça hizasında olacak şekilde ayarlayın; belinizi destekleyin. Monitörün üst kenarı göz hizasında olsun, ekran bir kol mesafesinde dursun.

Ekran için 20-20-20 kuralını uygulayın: her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca uzağa bakın. Su şişesini masadan uzağa koyun; su içmek için kalkmak zorunda kalırsınız. Mümkünse yüksekliği ayarlanabilir masa kullanın ve günü oturma-ayakta durma arasında bölün.